معرفی رشته سلامت در بلایا و فوریت ها (Health in Emergencies and Disasters)
1- رشته : این رشته، برنامه آموزشی بین رشته ای از علوم سلامت که به تبیین مراحل چهارگانه کاهش آسیب، رشته سلامت در بلایا و فوریت ها آمادگی، پاسخ و بازیابی در بلایا و فوریت ها ( اعم از طبیعی، انسان ساخت و بیولوژیک)، با هدف حفظ و ارتقاء سلامت جسمی، روانی و اجتماعی، و مدیریت آن در سطوح مختلف می پردازد.
۲-تاریخچه: قربانیان بلایا و سوانح و حوادث غیر مترقبه ای که تعداد آنها بیشمار و قدمت آنها به اندازه ی قدمت و تاریخ بشر است. پس از ظهور علم مدیریت و توانمند شدن بشر به ابزارهای موثر آن، مدیریت بلایا نیز از دو سه دهه اخیر به عنوان یک شاخه از این علم در جهان قد علم کرده است و با طرح رویکرد علمی مقابله با بلایا باعث ایجاد اطمینان خاطر بیشتری در جوامع بشری در این زمینه شده است. کارگاهها و سمینارها و همایش های علمی با موضوعات مرتبط با مدیریت بحران و دوره های فوق لیسانس و دکتری مدیریت بحران در همین چند دهه اخیر به شکل دوره های جدید و متنوع آموزشی مطرح و به عنوان یکی از شاخه های نوپای علم مدیریت به تربیت مدیران و کارشناسان آگاه و متخصص و ورزیده در زمینه های مختلف و متنوع مدیریت سلامت در بلایا و فوریت ها پرداخته است. رخداد پیاپی بلاهای طبیعی در سرزمین ما ایران و ورود موج عظیم پناهندگان کشورهای مجاور و بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، اگر چه صدمات جانی و خسارت های مالی فراوانی را به ما تحمیل کرده است. اما باعث کسب تجربه و شکل گیری ساز و کارهای مدیریت و کاهش خطر بلایا در نظام اجرایی از یکسو و روشن تر شدن ضرورت رویکرد علمی به مسائل و مشکلات رمرتبط با بلایا، به جای آزمون و خطاهای مکرر از سویی دیگر گردید. برگزاری دوره های آموزشی کوتاه مدت در کشور که با موضوعات متنوعی در زمینه بلایای طبیعی و انسان ساز و شیوه های مختلف مدیریت و کاهش خطر بلایا برای گروه های هدف متفاوت، توسط سازمان های مختلف ( داخلی و بین المللی) برنامه ریزی و برگزار شد. نمایانگر این نیاز درک شده از سوی مراجع مختلف دست اندرکار می باشد.
۳-:ارزش ها ارزش های لحاظ شده با توجه به تاکید فراوان و ارزش بسیاری که تعالیم ارزشمند مذهبی و دینی ما برای حفظ و نجات جان یک انسان ( به منزله حفظ و نجات جان همه ی انسان ها ) قایل است و همچنین تاثیر به سزایی که مدیریت مطلوب و صحیح شرایط بحرانی، بر حفظ و صیانت از ارزش های والای انسانی می گذارد؛ آموزش این رشته و شاخه از علم را می توان قدمی ارزشمند به سوی نهادینه کردن اخلاق انسانی و ارزش های اسلامی و مذهب مقدس اسلام دانست. در این برنامه با بهره گیری از فناوری های مدرن تاکید بر بکارگیری اصول اخلاقی در کلیه مراحل مدیریت علمی و اقتصادی و اجتماعی بلایا و کاهش خطر آن می باشد.
۴-رسالت : رسالت این رشته، ظرفیت سازی نیروی انسانی حال و آینده بخش سلامت کشور به منظور آموزش، پژوهش و مدیریت علمی و صحیح سلامت در بلایا و فوریت ها و کاهش خطرات و آسیب های بالقوه و احتمالی ناشی از آن است. بطور اختصاصی این دوره در صدد است تا: • دانش آموختگانی را تربیت کند که از دانش و توانایی کافی برای آموزش و پژوهش در زمینه مدیریت و کاهش خطر بلایا برخوردار باشند و با تولید شواهد علمی به مدیران سلامت در حل مشکلات، تصمیم گیری سیاست گذاری یاری رسانند. • دانش آموختگانی را تربیت کند که قادر به برنامه ریزی، سیاستگذاری، حل مشکلات و رهبری در مدیریت و کاهش خطر بلایا باشند. • مدرسین مورد نیاز دانشگاه ها در زمینه مدیریت بلایا را برای هدایت آموزشی و پژوهشی دانشجویان تربیت کند. ارزش افزوده فارغ التحصیلان این دوره میتواند بسیار قابل توجه باشد، بطوریکه با ارتقاء دانش، مهارت و شواهد علمی آمادگی و مدیریت خطر در نظام سلامت نه تنها بار مرگ و صدمات ناشی از بلایا و فوریت ها در جامعه و کارکنان و نیروی انسانی سلامت کاسته خواهد شد بلکه از نظر اقتصادی نیز نظام سلامت با دارا بودن ظرفیت فنی مدیریت اقدامات سازه ای و غیرسازه ای از آسیب در حین بلایا مصون خواهد ماند.